ALES Sözel · Çıkarım (kesin çıkarım, tekrar) · orta
ALES sözel sorusu: Çıkarım (kesin çıkarım, tekrar)
Günün Sorusu, 14. gün. Özgün soru; ALES'teki soru tipini ve zorluğunu örnek alır. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Bir çalışmada, akıllı telefon bildirimlerini tamamen kapatan katılımcıların, bildirimleri açık bırakanlara göre bir görevi kesintisiz tamamlama sürelerinin belirgin biçimde kısaldığı görülmüştür. İlginç olan, telefonu sessize almanın tek başına yeterli olmamasıdır: ekranın görünür bir yerde durması bile, bildirim gelmese dahi dikkati zaman zaman telefona çekmektedir. Araştırmacılar, dikkat dağılmasının yalnızca sesle değil, cihazın görünürlüğüyle de ilişkili olduğu sonucuna varmıştır.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
- A) Bildirimleri açık tutan katılımcıların hiçbiri görevi tamamlayamamıştır.
- B) Dikkat dağılmasının tek nedeni bildirim sesleridir.
- C) Telefonu görünür yerden kaldırmak, bildirimleri kapatmaktan daha etkilidir.
- D) Bir cihazın sessize alınması, dikkat dağılmasını tek başına ortadan kaldırmaya yetmeyebilir.
- E) Araştırmaya katılan herkes, telefonlarını çalışma sırasında tamamen kapatmıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: D
Parça açıkça 'sessize almanın tek başına yeterli olmadığını' söyler ve gerekçesini verir: ekranın görünür olması bile dikkati çeker. D bu yargıyı doğrudan karşılar.
B tam tersini iddia eder; parça dikkat dağılmasının sesle sınırlı olmadığını, görünürlükle de ilgili olduğunu söyler. A 'hiçbiri' ile abartır, parça yalnızca sürenin kısaldığını söyler, tamamlanamadığını değil. C karşılaştırma parçada yok. E ise 'bildirim kapatma' ile 'telefonu tamamen kapatma'yı karıştırır.
Haftanın dersi: Kesin çıkarım sorularında şıkkı parçanın cümlesiyle birebir eşleştir; 'tek başına yeterli değil' ile 'hiç etkisi yok' ya da 'tek neden' gibi ifadeler birbirinin yerine geçmez. Abartan ('hiç, herkes, tek') sözcükler genelde yanlış şıkkı işaret eder.
Konunun anlatımı: Boşluk doldurma ve kesin çıkarım (1–8)