ALES Sözel · Yazar tutumu · zor
ALES sözel sorusu: Yazar tutumu
Günün Sorusu, 19. gün. Özgün soru; ALES'teki soru tipini ve zorluğunu örnek alır. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Kahve, üç yüzyıl önce yalnızca birkaç limanda alınıp satılan yerel bir üründen, bugün dünyanın en çok ticareti yapılan tarım ürünlerinden birine dönüştü. Bu dönüşüm üretici ülkelere döviz girdisi sağlarken, fiyatların büyük ölçüde uluslararası borsalarda belirlenmesi küçük çiftçiyi hava koşulları kadar borsa dalgalanmalarına karşı da kırılgan bırakıyor. Sertifikalı tarım programları bu kırılganlığı bir ölçüde azaltsa da, çiftçinin eline geçen payın toplam satış fiyatına oranı hâlâ düşük. Kahvenin küreselleşmesi, dolayısıyla, hem bir fırsat hem de yeni bir bağımlılık biçimi olarak okunabilir.
Yazarın bu parçadaki tutumu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kahve ticaretini tamamen olumsuz bulan
- B) Küreselleşmeyi tümüyle çiftçi lehine gören
- C) Sertifikalı tarımın sorunu tamamen çözdüğünü savunan
- D) Borsa fiyatlarının çiftçiyi hiç etkilemediğini düşünen
- E) Konuyu hem fırsat hem risk yönleriyle değerlendiren dengeli
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: E
Parça boyunca hem olumlu (döviz girdisi) hem olumsuz (kırılganlık, düşük pay) yönler art arda verilir ve son cümle bunu özetler: 'hem bir fırsat hem de yeni bir bağımlılık biçimi'. Bu, dengeli bir tutumdur; E bunu karşılar.
A parçayı tek yönlü olumsuza çeker, oysa döviz girdisi de anılır. B ters yönde tek yönlü. C, parçadaki 'bir ölçüde azaltsa da' ifadesiyle çelişir; sorunun tamamen çözüldüğü söylenmez. D parçanın ana savıyla (borsa dalgalanmaları çiftçiyi kırılgan bırakır) doğrudan çelişir.
İpucu: 'Hem...hem de' bağlacı çoğu zaman yazarın dengeli, çok yönlü bir tutum sergilediğinin işaretidir; tek taraflı şıklara zor sorularda daha dikkatli yaklaş.
Konunun anlatımı: Anlatım biçimleri ve yazar tutumu