ALES Sözel · Çıkarım (kesin çıkarım) · orta
ALES sözel sorusu: Çıkarım (kesin çıkarım)
Günün Sorusu, 25. gün. Özgün soru; ALES'teki soru tipini ve zorluğunu örnek alır. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Deneysel arkeologlar, eski insanların taş aletleri nasıl yaptığını anlamak için aynı yöntemleri kendileri deneyerek öğrenir. Bir araştırmacı, belirli bir taş alet türünü yapmayı öğrenmenin haftalarca süren deneme yanılma gerektirdiğini, ancak bu süre sonunda ustalaşan kişinin bir aleti dakikalar içinde üretebildiğini gözlemlemiştir. Araştırmacı, bu ustalaşma sürecinin, o dönem topluluklarında bilginin yalnızca gözlemle değil, uzun bir çıraklıkla aktarılmış olabileceğini düşündürdüğünü belirtmiştir.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
- A) Gözlem, alet yapma bilgisinin geçmişte uzun bir çıraklıkla aktarılmış olabileceğine işaret eder.
- B) Eski topluluklarda taş alet yapımı yalnızca gözlemle öğrenilirdi.
- C) Her taş alet türü, öğrenilmesi haftalarca süren bir zorluk taşır.
- D) Deneysel arkeologlar, eski insanlardan daha hızlı alet üretebilir.
- E) Taş alet yapımını öğrenmek, günümüzde artık mümkün değildir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: A
Son cümle araştırmacının çıkarımını verir: ustalaşma süreci, bilginin uzun bir çıraklıkla aktarılmış olabileceğini düşündürür. A bunu doğrudan karşılar ('olabilir' ifadesiyle, kesinleştirmeden).
B parçadaki 'yalnızca gözlemle değil' ifadesiyle çelişir. C 'her tür' ile genelleme yapar, parçada tek bir alet türü anlatılır. D parçada karşılaştırılmayan bir hız kıyaslaması uydurur. E parçada hiç geçmeyen bir yargı.
İpucu: 'Düşündürmektedir, işaret etmektedir' gibi ihtiyatlı ifadelerle biten parçalarda doğru şık da genellikle aynı ihtiyatlı tonu (olabilir) korur.
Konunun anlatımı: Boşluk doldurma ve kesin çıkarım (1–8)