ALES Sözel · Cümle boşluğu doldurma · orta
ALES sözel sorusu: Cümle boşluğu doldurma
Günün Sorusu, 3. gün. Özgün soru; ALES'teki soru tipini ve zorluğunu örnek alır. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Eski haritalara bakan biri, çizimlerin ne kadar hatalı olduğuna şaşırabilir: Kıyılar yanlış, uzaklıklar orantısız, bazı adalar hiç yoktur. Ne var ki ----. Çünkü bir haritacının neyi çizdiği kadar neyi boş bıraktığı da, döneminin dünyayı nasıl gördüğünü anlatır.
Bu parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- A) günümüzde uydu görüntüleri sayesinde bu hataların hepsi düzeltilmiştir
- B) haritacılar çoğu zaman gezginlerin anlattıklarına güvenirdi
- C) eski haritaların müzayedelerde yüksek fiyatlara satıldığı bilinir
- D) o dönemde ölçüm araçları bugünkü kadar gelişmiş değildi
- E) bu haritaları yalnızca doğruluklarıyla ölçmek, asıl değerlerini gözden kaçırmaktır
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: E
Boşluğun iki yanına bak. Öncesinde 'haritalar hatalı' yargısı var ve 'Ne var ki' bu yargıya karşı bir şey söyleneceğini haber veriyor. Sonrasında 'Çünkü' ile bir gerekçe geliyor: haritacının boş bıraktığı yer de dönemini anlatır, yani haritanın değeri doğruluğunda değil. E iki tarafı birleştiriyor: haritayı yalnızca doğruluğuyla ölçmek, asıl değerini kaçırmaktır.
D en güçlü çeldirici. Hataların nedenini açıklıyor, doğru bir bilgi de olabilir. Ama sonraki cümle 'Çünkü' ile başlıyor, yani boşluktaki yargının gerekçesi olmalı. 'Boş bırakılan yerler de dönemi anlatır' cümlesi, 'araçlar gelişmemişti' yargısını değil, 'haritanın değeri doğruluğunda değil' yargısını destekler.
A, B, C konuyu uydulara, gezginlere, fiyata kaydırıyor.
İpucu: Boşluk ortadaysa, şık hem önceki hem sonraki cümleyle bağ kurmalı; yalnızca birine uyan şık yanlıştır.
Konunun anlatımı: Boşluk doldurma ve kesin çıkarım (1–8)