ALES mini deneme 1: 14 soru, 21 dakika
Kampın 1. haftasının sayısal ve sözel soruları süreli bir mini deneme olarak. ALES'teki gibi önce sayısal, sonra sözel test.
Nasıl çözülür?
- 14 soru, 21 dakika (ALES'te soru başına düşen süre kadar). 4 yanlış 1 doğruyu götürür; hiç fikrin olmayan soruyu boş bırak.
- Başla'ya dokununca süre işlemeye başlar. Bir seçeneğe dokunarak işaretle; aynı seçeneğe yeniden dokunursan işaret kalkar.
- Sayfayı kapatsan da cevapların ve kalan süren bu tarayıcıda saklanır. Süre dolunca deneme kendiliğinden biter.
- Bitirince sayısal ve sözel netini, konulara göre sonucunu ve her sorunun çözümünü görürsün.
Sayısal test (1–7. sorular)
1.
(1/2 + 1/3) ÷ (1 − 1/6) + 1/4 işleminin sonucu kaçtır?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap C.
1/2 + 1/3 = 3/6 + 2/6 = 5/6
1 − 1/6 = 5/6
(5/6) ÷ (5/6) = 1
1 + 1/4 = 5/4 → C
İpucu: Payda eşitlerken önce parantez içlerini ayrı ayrı sadeleştir. Burada iki parantez aynı sayıya çıktığı için bölüm doğrudan 1 oldu; ALES bu tür kısa yolları sık kullanır.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Kesirler, ondalık sayılar, işlem önceliği
2.
Rakamları birbirinden farklı üç basamaklı ABC sayısı ile iki basamaklı AB sayısının toplamı 427'dir. Buna göre A + B + C toplamı kaçtır?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap D.
ABC = 100A + 10B + C, AB = 10A + B
Toplam: 110A + 11B + C = 427
A = 4 olsa 440 > 427, A = 2 olsa kalan 207 olur ama 11B + C en fazla 11·9 + 9 = 108 olabilir. O hâlde A = 3.
427 − 330 = 97 = 11B + C. C bir rakam olduğundan 11B en az 88 olmalı, buradan B = 8 ve C = 97 − 88 = 9.
Sayı 389: 389 + 38 = 427 ✓
A + B + C = 3 + 8 + 9 = 20 → D
İpucu: Basamak sorularında önce en büyük basamağı sınırla (burada A), sonra kalanı çöz.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Sayılar ve temel kavramlar
3.
a, b ve c birer tam sayıdır. a·b tek sayı ve b + c çift sayı olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle tek sayıdır?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap D.
a·b tek ise a ve b'nin ikisi de tektir (bir çarpan çift olsa çarpım çift olurdu).
b tek ve b + c çift ise c de tektir.
Şıklar (T: tek, Ç: çift):
A) a + b = T + T = Ç
B) a·c + 1 = T + 1 = Ç
C) b + c: verilen, Ç
D) a·b·c = T·T·T = T ✓
E) a² + c = T + T = Ç
Cevap D.
İpucu: Önce her harfin tek mi çift mi olduğunu kesinleştir, sonra şıklara T/Ç yaz. Sayı denemekten daha hızlıdır.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Sayılar ve temel kavramlar
4.
(8! − 7!) / (6! + 5!) işleminin sonucu kaçtır?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap B.
Payda ve payı ortak paranteze al:
8! − 7! = 8·7! − 7! = 7!·(8 − 1) = 7·7!
6! + 5! = 6·5! + 5! = 5!·(6 + 1) = 7·5!
Bölüm: 7·7! / (7·5!) = 7!/5! = 7·6 = 42 → B
İpucu: Faktöriyelli ifadelerde en küçük faktöriyeli ortak çarpan olarak dışarı al; hesap makinesiz sonuca böyle ulaşılır.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Sayılar ve temel kavramlar
5.
0,4 · 1,25 + 0,36 ÷ 0,12 işleminin sonucu kaçtır?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap C.
İşlem önceliği: önce çarpma ve bölme, sonra toplama.
0,4 · 1,25 = (4/10)·(5/4) = 5/10 = 0,5
0,36 ÷ 0,12 = 36 ÷ 12 = 3 (virgülleri eşit kaydır)
0,5 + 3 = 3,5 → C
Tuzak: Soldan sağa gidip (0,5 + 0,36) ÷ 0,12 yaparsan 7,1 bulursun; bu şıklarda yok, ama ALES'te bazen olur.
İpucu: 1,25 = 5/4, 0,4 = 2/5 gibi ondalıkları kesre çevirmek çarpmayı hızlandırır.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Kesirler, ondalık sayılar, işlem önceliği
6.
Rakamları çarpımı 24 olan üç basamaklı sayıların en büyüğü ile en küçüğünün farkı kaçtır?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap C.
Rakamlarda 0 olamaz, çünkü çarpım 0 olurdu.
En büyük sayı: Yüzler basamağı olabildiğince büyük olmalı. 24'ü bölen en büyük rakam 8, kalan çarpım 3. Onlar basamağı büyük olsun diye 3 ve 1 → 831.
En küçük sayı: Yüzler basamağı 1, kalan iki rakamın çarpımı 24. Seçenekler 3·8 ve 4·6; küçük olanı 38 → 138.
Fark: 831 − 138 = 693 → C
Tuzak: En büyük için 641 ya da 643 gibi 'büyük rakamları başa koy' denemesi 831'den küçük kalır. Önce yüzler basamağını en büyük yapmak gerekir.
İpucu: 'En büyük / en küçük sayı' sorularında basamakları soldan sağa tek tek doldur.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Sayılar ve temel kavramlar
7.
İki basamaklı AB sayısı, rakamları toplamının 7 katına eşittir. A·B = 8 olduğuna göre A + B toplamı kaçtır?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap B.
AB = 10A + B ve 10A + B = 7(A + B)
10A + B = 7A + 7B → 3A = 6B → A = 2B
Adaylar: 21, 42, 63, 84
Rakam çarpımları: 2, 8, 18, 32. A·B = 8 olan yalnızca 42.
A + B = 4 + 2 = 6 → B
Sağlama: 7·(4 + 2) = 42 ✓
Haftanın dersi: Basamak sorularında sayıyı 10A + B biçiminde yaz, denklemden harfler arasındaki ilişkiyi bul, ek koşulla adayları ele.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Sayılar ve temel kavramlar
Sözel test (8–14. sorular)
8.
Bir kitabı ikinci kez okuduğumuzda, ilk okumada gözümüzden kaçan pek çok ayrıntıyı fark ederiz. Oysa kitap değişmemiştir; değişen, onu okuyan kişidir. İlk okumadan bu yana edindiğimiz deneyimler, metne yönelttiğimiz soruları da değiştirir. ----
Bu parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap C.
Boşluk paragrafın son cümlesi, yani bir sonuç cümlesi olmalı. Parça üç adımda ilerliyor: kitabı ikinci okuyuşta farklı görürüz → kitap değil okur değişmiştir → okurun deneyimi metne sorduğu soruları değiştirir. C bu düşünceyi toparlıyor: her okuyuş, okurun kendisiyle karşılaşmasıdır.
D tuzak: 'yeni baskılar daha çok ayrıntı içerir' demek, parçadaki 'kitap değişmemiştir' cümlesiyle çelişir. A yazara, B baskı kalitesine geçer; E ise karşılaştırmayı keyif üzerinden yapar, parçada böyle bir yargı yok.
İpucu: Boşluk sondaysa, önce parçanın tek cümlelik özetini kendin çıkar; o özete en yakın şık genellikle doğrudur.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Boşluk doldurma ve kesin çıkarım (1–8)
9.
Şehirlerde ağaç dikmek çoğu zaman bir süsleme işi gibi görülür. Oysa gölge veren bir sokak, yaz aylarında çevresindeki binaları serinletmek için harcanan enerjiyi belirgin biçimde azaltır; yağmur suyunu toprağa kazandırır, gürültüyü emer. Üstelik ağaçlı sokaklarda yürüyen insan sayısı artar, bu da mahalledeki küçük esnafın işine yarar. Kısacası kent ağacı, estetikten önce bir altyapı unsurudur.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap A.
'Kısacası' ile başlayan son cümle parçanın özeti: kent ağacı, estetikten önce bir altyapı unsurudur. Aradaki cümleler bunun kanıtları: enerji tasarrufu, yağmur suyu, gürültü, esnafa katkı. A bunu karşılıyor.
B tuzak: Esnaf, kanıtlardan yalnızca biri. Üstelik 'en etkili yol' ifadesi parçada yok; ALES'te en, tek, kesinlikle gibi abartan sözcükler çoğu zaman yanlış şıkkı işaretler.
C ve E parçada hiç geçmeyen yargılar. D ise ağacı estetik üzerinden değerlendiriyor; parça tam tersini söylüyor.
İpucu: Ana düşünce sorusunda örnekleri değil, örneklerin neyi kanıtladığını ara.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Paragrafta ana düşünce, konu ve başlık
10.
Eski haritalara bakan biri, çizimlerin ne kadar hatalı olduğuna şaşırabilir: Kıyılar yanlış, uzaklıklar orantısız, bazı adalar hiç yoktur. Ne var ki ----. Çünkü bir haritacının neyi çizdiği kadar neyi boş bıraktığı da, döneminin dünyayı nasıl gördüğünü anlatır.
Bu parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap E.
Boşluğun iki yanına bak. Öncesinde 'haritalar hatalı' yargısı var ve 'Ne var ki' bu yargıya karşı bir şey söyleneceğini haber veriyor. Sonrasında 'Çünkü' ile bir gerekçe geliyor: haritacının boş bıraktığı yer de dönemini anlatır, yani haritanın değeri doğruluğunda değil. E iki tarafı birleştiriyor: haritayı yalnızca doğruluğuyla ölçmek, asıl değerini kaçırmaktır.
D en güçlü çeldirici. Hataların nedenini açıklıyor, doğru bir bilgi de olabilir. Ama sonraki cümle 'Çünkü' ile başlıyor, yani boşluktaki yargının gerekçesi olmalı. 'Boş bırakılan yerler de dönemi anlatır' cümlesi, 'araçlar gelişmemişti' yargısını değil, 'haritanın değeri doğruluğunda değil' yargısını destekler.
A, B, C konuyu uydulara, gezginlere, fiyata kaydırıyor.
İpucu: Boşluk ortadaysa, şık hem önceki hem sonraki cümleyle bağ kurmalı; yalnızca birine uyan şık yanlıştır.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Boşluk doldurma ve kesin çıkarım (1–8)
11.
Bir dili öğrenirken yapılan hatalar çoğu zaman utanç kaynağı olarak görülür. Oysa dilbilimciler, öğrencinin hatalarının rastgele olmadığını; çoğunlukla dilin kurallarını kendi kafasında sınadığını gösterdiğini söyler. Örneğin İngilizce öğrenen bir çocuğun "went" yerine "goed" demesi, geçmiş zaman ekini kavradığını ama istisnayı henüz öğrenmediğini gösterir. Bu açıdan hata, öğrenmenin yan ürünü değil, işleyişinin kendisidir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap C.
Parça yaygın bir görüşü ('hata utanç kaynağıdır') verip 'Oysa' ile çürütüyor. Son cümle yazarın asıl görüşü: hata, öğrenmenin işleyişinin kendisidir. C bunu karşılıyor.
B ve E tuzak: İkisi de 'goed' örneğinden yola çıkıyor. Ama örnek yalnızca hatanın bilgi verdiğini göstermek için kullanılmış; düzensiz fiillerin zorluğu ya da öğretim sırası parçanın konusu değil.
A'daki karşılaştırma (çocuk–yetişkin) ve D'deki öneri (öğretmenler…) parçada yok.
İpucu: 'Oysa, ama, ne var ki' ile başlayan cümle, çoğu zaman yazarın kendi görüşünü taşır.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Paragrafta ana düşünce, konu ve başlık
12.
Müzelerde eserlerin önünde çoğu zaman birkaç saniye duruyor, fotoğrafını çekip bir sonrakine geçiyoruz. Bir araştırmada ziyaretçilerin bir tabloya ortalama yirmi saniyeden az baktığı görülmüş. Aynı araştırmada, yalnızca birkaç eserle sınırlı bir rota izleyip her birinin önünde birkaç dakika geçiren ziyaretçilerin müzeden çok daha fazlasını hatırladığı da saptanmış. Görünen o ki bir müzeden, ne kadarını gördüğümüz değil, ne kadar uzun baktığımız kalıyor aklımızda.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap B.
Parça bir alışkanlığı (hızlı gezme) ve bir araştırmayı anlatıp son cümlede sonucu veriyor: akılda kalan, gördüğümüz eser sayısı değil, bakma süresi. B bunu karşılıyor.
A güçlü tuzak: Fotoğraf çekmek ilk cümlede geçiyor ve yazar muhtemelen buna da karşı. Ama parçanın vardığı yargı fotoğraf değil, süre ve odak. Ayrıca A bir öneri (…meli); parça öneri değil tespit yapıyor.
C tam ters: rotanın kısa olması önerilmiyor, eser sayısının az olması iyi bulunuyor, ziyaret süresi kısalmıyor.
D veriden parçada olmayan bir sonuç çıkarıyor; E ise parçanın tam tersi.
İpucu: Zor ana düşünce sorularında iki şık doğru gibi görünür. Parçanın son cümlesini daha dar söyleyen şık (A) değil, tam karşılayan şık (B) doğrudur.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Paragrafta ana düşünce, konu ve başlık
13.
Yazma alışkanlığı kazanmak isteyenlere verilen en yaygın öğüt, ilham gelmesini beklememektir. Her gün aynı saatte masaya oturan yazar, ilk günlerde tek satır yazamasa bile zamanla zihnini o saatte çalışmaya alıştırır. ---- Başka bir deyişle ilham, çoğu zaman düzenin ödülüdür.
Bu parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap E.
'Başka bir deyişle' kalıbı, boşluktaki cümlenin bir sonraki cümleyle aynı şeyi söylediğini gösterir. Sonraki cümle 'ilham, düzenin ödülüdür' diyor; E de aynı düşünceyi veriyor: ilham, düzenli çalışmanın sonucuna dönüşür.
C parçaya ters düşüyor, çünkü parça ilhamı beklemeden yazmayı öneriyor. D'deki 'beş saat' sayısı parçada yok; A (gece yarısı) ve B (oda, masa) konudan sapıyor.
İpucu: Boşluktan sonra 'başka bir deyişle, yani, kısacası' gelirse doğru şık o cümlenin farklı sözcüklerle söylenmiş hâlidir.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Boşluk doldurma ve kesin çıkarım (1–8)
14.
Bir şehrin sokak adları, o şehrin hafızası gibidir. Her yeni yönetimle sokak adlarının değiştirilmesi, kent sakinlerinin geçmişle bağını zayıflatır; yaşlılar bildikleri sokağı bulamaz, eski belgelerdeki adresler anlamını yitirir. Bu yüzden bir sokağın adını değiştirmek, yalnızca bir tabelayı değil, bir kuşağın ortak belleğini de değiştirmektir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Bu soruyu boş bıraktın.
Cevap D.
Parça 'sokak adları kentin hafızasıdır' diye açılıyor ve 'Bu yüzden…' ile başlayan son cümlede sonucu veriyor: ad değiştirmek ortak belleği değiştirir. D bunu karşılıyor.
A ve B, parçadaki örneklerden (yaşlılar, eski belgeler) yola çıkıyor ama onları parçada olmayan yargılara çeviriyor: gençlerle karşılaştırma, arşiv önerisi.
C ve E parçada hiç yer almayan öneriler.
Haftanın dersi: Ana düşünce çoğu zaman ilk ya da son cümlededir. 'Oysa, kısacası, bu yüzden' gibi sözcükler onu işaret eder. Örnekler ana düşünceyi destekler, ana düşüncenin kendisi değildir.
Sorunun sayfası · Konu anlatımı: Paragrafta ana düşünce, konu ve başlık
Sorular ALES Kampı'nın özgün sorularıdır (Telegram grubundaki Günün Sorusu); ÖSYM'nin ya da yayınevlerinin sorusu değildir. Bu denemenin konuları: Ana düşünce, Basamak analizi, Cümle boşluğu doldurma, Faktöriyel, Kesirlerle işlem, Ondalık sayılar, Rakamlar ve basamak, Tek-çift sayılar. Bütün denemeler: ALES deneme · Mini deneme 2
Son güncelleme: